"Cho dù, mỗi lần khi buồn bực gì, mà đến số phải hát thì tự nhiên thấy vui vẻ, mở lòng mình hơn. Hiện tại tôi cũng sống một mình, không có nhu cầu, đòi hỏi gì nhiều, hàng chục năm nay chỉ có hát và hát thôi. Đó là niềm vui lớn nhất của tôi" - danh ca Lệ Thu tâm sự trong chuyến trở về quê hương biểu diễn vừa qua.
Lệ Thu là nữ danh ca nổi tiếng tại Việt Nam cùng thời với những tên tuổi lớn của thời kì trước đây. Chị là người con duy nhất còn lại trong gia đình 8 anh chị em. Nghiệp ca hát bắt nguồn với chị rất tình cờ khi lên hát một phòng trà và được mời hát chính luôn. Nghệ danh Lệ Thu (tên thật là Bùi Thị Oanh) cũng đến tình cờ vì chị muốn giấu gia đình nhưng nó đã gắn liền với chị trong suốt mấy mươi năm ca hát. Những năm trước giải phóng, Lệ Thu cộng tác với nhiều vũ trường, quán bar và nổi tiếng ở Sài Thành. Chị tham gia nhiều chương trình trên đài các đài phát thanh, thu nhiều băng nhạc...
Cuộc hôn nhân đầu tiên của Lệ Thu không thành công và chị quyết định đi thêm bước nữa khi kết hôn với ký giả Hồng Dương nhưng rồi cũng chia tay một thời gian không dài sau đó. Kết quả mối tình của họ là cô con gái Thu Uyển. Dù đã đặt chân tới sân bay để ngoại tiến nhưng Lệ Thu quyết định ở lại trong phút chốc để tiếp tục sự nghiệp ca hát cùng với việc mở một quán café. Cuối năm 1979 đầu năm 1980, Lệ Thu cùng cô con gái Thu Uyển quyết định sang Mỹ. 2 cô con gái đầu của chị cùng đoàn tụ với mẹ tại Nam California 2 năm sau đó.
Những năm đầu sống nơi đất khách, nỗi nhớ ca hát da diết khiến chị luôn trăn trở. Rồi sau lần hát đầu tiên tại Beverley Hills, Lệ Thu bắt đầu được mời hát ở Paris và vô số các địa điểm khác nhau. Song song với việc phát hành các đĩa nhạc đầu tiên ở hải ngoại: Hát cho đường tử sinh, Thu hát cho người... Lệ Thu còn mở kinh doanh trung tâm mỹ phẩm, quán ăn nhưng đều thất bại do chị tự nhận thấy mình không có số buôn bán. Hiện tại, Lệ Thu đang sống một mình tại Mỹ khi mà con cái chị đều đã thành đạt và ra ở riêng.
Sự nghiệp ca hát của mình Lệ Thu đã có trong tay hơn 30 băng, đĩa nhạc cả đơn ca và cộng tác với nhiều tên tuổi ca sĩ, nhạc sĩ khác. Lệ Thu là một danh ca khá đặc biệt khi tên tuổi của chị không gắn liền với một người nhạc sĩ nào. Chị từng tâm sự rằng, muốn tự chọn những sáng tác phù hợp nhất với mình. Mặc dù nhạc sĩ Anh Sơn hay Phạm Duy, Vũ Thành An, Ngô Thụy Miên, Cung Tiến có rất nhiều bài hay nhưng chị chỉ chọn được vài bài không hẳn vì những ca khúc chị không chọn là không hay. Chị nói: "Mỗi một nhạc sĩ có một biệt tài riêng. Tôi không chọn nghiêng hẳn về ai không có nghĩa họ dở mà vì tôi không thể hát hay được thôi. Và nếu mình chuyên như thế sẽ phí mất cơ hội được khám phá tài năng của những người khác".
- Bước lên sân khấu, khán giả luôn thấy Lệ Thu rất thuần Việt với tà áo dài truyền thống, từ cách ăn nói đến dáng điệu đi đứng. Xa quê gần 30 năm, sống bên trời Tây, chị gìn giữ phẩm chất người Việt ra sao?
- Sống ở nước ngoài gần 30 năm, nhưng tôi vẫn quen lề thói sống cũ ở Việt Nam với rau, cá và đậu hũ. Tôi không có thói quen ăn thịt. Tôi nghĩ rằng điều quan trọng nhất là luôn giữ tinh thần được an nhiên, bình yên. Lúc đó, tôi thường đọc những cuốn sách về Việt Nam. Nó làm tâm hồn tôi luôn thư thái.
Áo dài là truyền thống của người Việt Nam. Tôi nhận thấy nó rất đẹp, dù kín đáo nhưng vẫn phô bày được những nét gợi cảm của người phụ nữ. Thứ âm nhạc mà tôi trình bày rất đặc trưng của Việt Nam nên chiếc áo dài là lựa chọn đầu tiên của tôi.
- Chị có khuyến khích con cái mình theo nghề của mẹ?
- Tôi có 3 người con gái nhưng hoàn toàn không theo nghề vì tôi cũng không khuyến khích con theo nghề của mẹ. Ca hát không phải là nghề nữa mà là nghiệp. Cái nghiệp tự "vận" vào thân.
- Tuổi này nhìn lại, chị thấy nghiệp hát mang lại được, mất gì cho bản thân?
- Nhiều chứ, chẳng hạn, một người bình thường không phải nghệ sĩ, thì họ ít khi giải tỏa được tâm hồn mình bằng âm nhạc, điều đó thì tôi lại làm được. Cho dù, mỗi lần khi buồn bực gì, mà đến sô phải hát thì tự nhiên thấy vui vẻ, mở lòng mình hơn. Hiện tại tôi cũng sống một mình, không có nhu cầu, đòi hỏi gì nhiều, hàng chục năm nay chỉ có hát và hát thôi. Đó là niềm vui lớn nhất của tôi. Có thể nhiều người không nghĩ rằng cuộc đời tôi nhiều thăng trầm, nhưng thật ra không phải thế. Tôi sống một cuộc đời thuần túy của văn nghệ sĩ, chỉ biết có âm nhạc.
- Người ta đồn đại rằng chuyện sứt mẻ tình cảm của chị cũng chính từ nghiệp hát mà ra cả?
- Đúng là khi còn trẻ, tôi khá bướng bỉnh, không ý thức được trách nhiệm của mình với gia đình. Đêm nào cũng đi hát, và chính cái tự tôn khi được nhiều người hâm mộ, cứ lầm tưởng là mình nhất, đối với gia đình cũng vậy. Cho nên, bạn bè, chị em, bố mẹ có thấy mình "sai quấy" đến đâu cũng không dám nói. Vì thế, tôi cứ thế trượt dài trên con đường sai lầm, quá coi trọng bản thân mình. Tôi là người phục thiện, biết mình sai, sửa, nhưng không còn thời gian làm lại nữa.
- Bây giờ nghĩ lại, chị có cảm thấy hối tiếc khi đánh đổi hạnh phúc gia đình chỉ vì đam mê nghiệp hát?
- Không, tại sao phải hối hận khi định mệnh đã mang lại cho mình con đường ca hát chứ?! Khi đã đi trên con đường đó, dù có gập ghềnh, sỏi đá, tôi vẫn sẽ phủi nó đi, huống chi là có mấy gập ghềnh đâu. Tôi không bao giờ tự hào vì những gì đã đạt được, mà chỉ cảm thấy hài lòng khi mang lại cho khán giả niềm vui. Với tôi, nghệ thuật không phải một nghề kinh doanh, mà nó phải làm đem lại niềm vui cho người khác và chính nghệ sĩ nữa.
Ngoài ra, tôi may mắn có người bạn thân là sách vở. Đó là niềm đam mê lớn nhất của tôi, sau những giờ lên sân khấu hát. Ở một mình, nhưng tôi không hề buồn mà còn thấy hạnh phúc khi được cầm cuốn sách để đọc. Gia đình đâu có chọn tôi, thành ra chọn sách hay hơn chứ. Khi rảnh, tôi đều la cà ở các hiệu sách suốt. Về Việt Nam cũng vậy, tôi làm được bao nhiêu thì sách ngốn mất không ít. Tôi quan niệm, đọc sách thì không bao giờ có giới hạn cụ thể một tác giả nào. Tôi đọc hết tất cả sách hay theo thị hiếu của mình, vớ được cuốn nào là đọc cái đó. Những cuốn sách Việt Nam luôn đứng vị trí hàng đầu trong tủ sách của tôi ở Mỹ. Vì đọc những sách nước ngoài cũng vẫn phải để cuốn từ điển bên cạnh.
- Một ngày làm việc của Lệ Thu ra sao?
- Buổi sáng thức dậy sớm, tập thể dục khoảng tiếng rưỡi đến hai tiếng. Sau đó, thì ngồi uống nước, đọc báo, ăn điểm tâm và đọc thư khán giả. Tiếp nữa, thì đi chợ, nấu ăn, thâu băng, tập luyện để cuối tuần hát sô.
- Có thấy hối tiếc về điều đó không?
- Hối hận chứ không phải hối tiếc.
- Chị có thích được mọi người gọi mình là một ca sĩ hải ngoại?
- Tôi thích nghe khán giả gọi mình là Lệ Thu hơn.
- Chị có tính đến chuyện sẽ đi bước nữa?
- Tùy theo định mệnh dẫn dắt thôi, đôi khi muốn cũng không được và không muốn cũng chẳng xong.
- Mắc nhiều sai lầm thời còn trẻ, chị dạy con mình như thế nào?
- Tôi không bao giờ hướng con mình đi theo nghiệp của mẹ, luôn muốn con tự nhiên phát triển. Dù con cái đều lớn cả, nhưng tôi vừa là mẹ, vừa là bạn bè của con. Tôi luôn nói với các con rằng: không có người bạn nào tốt, không đố kị, với mình bằng người mẹ. Ngày xưa, gia đình tôi cũng sinh nhiều con, nhưng không may mắn là các anh chị đều mất sớm, thành ra mình là con một, được cưng chiều, nên hóa hư, nhưng mình luôn muốn tâm sự với con, hướng con những điều tốt đẹp. Và tôi có thể khoe rằng, con của Lệ Thu rât ngoan (cười).
- Vâng, xin cảm ơn chị và chúc chị một năm mới thật vui vẻ, an lành!
TTO
Related Articles: Ngôi Sao Văn Nghệ